با شكست عثماني در جنگ اول جهاني ؛ امپراتوري اسلامي تركها تجزيه گرديد و به چند كشور تقسيم شد؛ لبنان يكي از كشورهايي بود كه از مرد بيمار اروپا جدا گرديد و تحت قيوميت فرانسه قرار گرفت. با شروع جنگ دوم بين الملل در سال ١٩٤٣ فرانسه توسط ارتش آلمان نازي فتح شد و همين امر نيز باعث گرديد در همان سال لبنان اعلام استقلال نمايد. لبنان از دير باز به علت جغرافياي خاص خود جايگاه فرقه هاي مذهبي زيادي بود به عنوان نمونه كوههاي شمالي لبنان كه مامن مسيحيهاي ماروني از زير شاخه هاي كاتوليك بود و در جنوب كشور نيز شاخه اي از شيعيان اسماعيليه ساكن بودند كه دروزي نام داشتند. در سال ١٩٤٣ ميثاق ملي توسط تمام فرقه هاي مذهبي امضا گرديد و قرار شد رئيس جمهور از مسيحيان ماروني باشد و نخست وزير از مسلمانان اهل سنت و رئيس مجلس نيز از شيعيان انتخاب گردد. در قانون اساسي ذكر شده بود ٥ نماينده مجلس مسلمان و ٦ نماينده مسيحي به مجلس راه پيدا كنند هر چند رئيس جمهور لبنان قدرتمندترين فرد در اين كشور است.
٥ سال بعد در سال ١٩٤٨ در جنوب لبنان كشور اسراييل پا به عرصه گذارد و تاريخ منطقه و لبنان وارد عرصه جديدي شد. با نزاع هاي بين يهوديان و فلسطيني ها ؛ جمعيت كثيري از اعراب مسلمان فلسطيني به كشورهاي عربي و بويژه لبنان مهاجرت كردند و باعث شدند لبنان نيز وارد اين منازعه گردد. با ورود اعراب مسلمان فلسطيني به لبنان جمعيت مسلمان اين كشور افزايش پيدا كرد و همين عدم تناسب باعث جنگ داخلي در اين كشور شد . جنگ داخلي در سال ١٩٧٥ شروع شد و انچنان دامنه دار گرديد كه سوريه و اسراييل و امريكا نيز وارد اين نبرد شدند . اوضاع اشفته لبنان سبب شد گروههاي شبه نظامي زيادي در اين كشور متولد گردد كه يكي از اين گروهها حزب الله لبنان بود . حزب الله در جنوب لبنان تشكيل شد كه اكثريتي شيعه داشتند توسط صبحي طفيلي در سال ١٩٨٥ تشكيل شد اما برخي اختلافات باعث گرديد او از دبيركلي اين حزب كنار گذاشته شود و عباس موسوي جانشين او شود . هر چند عباس موسوي نيز در فوريه ١٩٩٢ توسط اسرائيل ترور شد و حسن نصراله جانشين او گرديد. در سال ١٩٨٩ پس از ١٥ سال جنگ داخلي لبنان با توافق طائف به اتمام رسيد و تمام گروهاي سياسي توافق كردند كه به اين نزاع خونين پايان دهند.
با پايان جنگ سوريه و اسراييل خاك لبنان رو ترك نكردند و همين امر باعث گرديد در سال ١٩٩٦ جنگ بين حزب اله و اسراييل به مدت ١٦ روز شكل بگيرد كه با توافق آپريل دو طرف از جنگ دست كشيدند. سرانجام در سال ٢٠٠٠ اسراييل از جنوب لبنان عقب نشيني كرد و اين عقب نشيني قدرت بيشتري به حزب اله داد تا در عرصه سياسي لبنان نقش آفريني كند.
با آرامش نسبي كه در لبنان شكل گرفت رفيق حريري به عنوان نخست وزير انتخاب گرديد و با كمك كشورهاي عربي سعي در بازسازي لبنان كرد.اما اين آرامش براي لبنان به طول نكشيد و درسال ٢٠٠٥ ؛ حريري و همراهان وي در يك عمليات تروريستي كشته شد تا بار ديگر لبنان دچار آشوب گردد . دادگاه بين الملل ويژه لبنان در لاهه حزب اله را متهم به ترور كرد و يكي از فرماندهان حزب اله به نام سليم عياش را به حبس ابد محكوم كرد.
با خروج سوريه از لبنان اين كشور به سوي آرامش نسبي حركت كرد اما اين روزها طولاني نبود و در سال ٢٠٠٦ جنگ ٣٣ روزه بين اسراييل و حزب اله بار ديگر اين كشور را به سوي نابودي كشاند. اين جنگ با قطعنامه ١٧٠١ شوراي امنيت سازمان ملل پايان يافت ولي هنوز لبنان اسير خودخواهي هاي فراوان فرقه هاي مختلف اين كشور است و راهي طولاني براي توسعه در پيش دارد
احسان عزيزي- دانش اموخته كارشناسي ارشد علوم سياسي دانشگاه علامه طباطبايي تهران
