– دکتر داود دانش جعفری
استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی
خسارت های اقتصادی جنگ رمضان که شامل خسارت های غیرنظامی می شود و کیفیت خسارت ها شامل بخش های انرژی ( پتروشیمی ها ) ، صنعت ، حمل و نقل ، ارتباطات ، واحدهای مسکونی ، شبکه برق ، شبکه آب و فاضلاب ، کشاورزی ، دانشگاه ها و بیمارستان ها ، جمعیت هلال احمر ، سازمان تامین اجتماعی ، ورزشگاه ها ، مدارس می شود که حداقل برآورد تعمیر چهارساله آن بالغ بر ۲۱۸۱۲۱ میلیون دلار و خسارت مستقیم آن ۲۸۸۲۵ میلیون دلار برآورد شده است .
اندازه بنگاه های خسارت دیده که شامل خرد ۲۱/۹ درصد ، کوچک ۳۵/۷ درصد ، متوسط ۲۵/۶ درصد و بزرگ ۱۶/۸ درصد تعیین شده است که اگر بخواهیم براساس نوع مالکیت آن را بررسی کنیم می شود : بنگاه های خصوصی ۹۴/۴ درصد ، تعاونی ۱/۵ درصد ، دولتی ۰/۴ درصد ، خصولتی ۱/۳ درصد ، صنفی ۱/۲ درصد و سایر ۱/۳ درصد خسارت دیده اند .
اختلال در بازار بعد از آسیب بنگاه ها :
۱ _ بدون تغییر ۹ درصد
۲ _ کاهش تقاضا ۲۲ درصد
۳ _ از دست رفتن بازار داخلی ۱۸ درصد
۴ _ از دست رفتن بازار صادراتی ۵ درصد
۵ _ وصول مطالبات ۶ درصد
۶ _ چند گانه ۴۰ درصد
تجربه بازسازی بعد از جنگ در کشورها :
کشور : کره جنوبی
منبع اصلی مالی : کمک های بلاعوض آمریکا در قالب تسلیحات نظامی و مواد خوراکی
محرک اصلی بازسازی : دولت های توسعه گرا ( پارک چونگ هی ) و چئبول ها ( سامسونگ ، هیوندای ، ال جی )
ویژگی های کلیدی و تمایزات : وابستگی نظامی و اقتصادی ۴۰ درصد کمک آمریکا و فروش مواد غذایی و ارتباط تنگاتنگ دولت با بخش خصوصی بود
نتیجه کوتاه مدت : رشد وابسته به آمریکا ، ایجاد صنایع سنگین مثل فولاد ، پتروشیمی ، خودرو و جهش صادراتی
کشور : فرانسه
منبع اصلی مالی : طرح مارشال + بخشودگی از بدهی به آمریکا در سال ۱۹۴۶ ( ۲ میلیارد دلار )
محرک اصلی بازسازی : برنامه ریزی دقیق و همکاری موثر سایر کشورهای اروپایی
ویژگی های کلیدی و تمایزات : دریافت کمک به شرط هماهنگی با متحدان اروپایی و سرمایه گذاری هدفمند در صنایع کلیدی مثل فولاد ، راه آهن و انرژی
نتیجه کوتاه مدت : تحقق رشد سریع ( ۱۹۳۰ تا ۱۹۵۰ ) همراه با افزایش تورم و وابستگی به زغال سنگ آلمان
کیفیت فناوری داخلی :
بررسی های اجمالی بعمل آمده از پروژه های بازسازی بویژه در حوزه پتروشیمی حاکی از آن است که از نظر فناوری بازسازی شرکت های توانمند ایرانی که در جریان ساخت اولیه این پروژه ها بوده اند ، هم در بخش خصوصی و هم در بعضی از نهادهای عمومی غیردولتی مثل بنیاد مستضعفان ، ستاد اجرایی فرمان امام و یا قرارگاه خاتم الانبیاء به همراه شرکت های بزرگ خصوصی ایرانی آمادگی ایفای نقش در بازسازی را دارند . مشروط بر اینکه بحث نحوه تامین مالی آن مشخص شده باشد . البته در بعضی از پروژه ها شاید لازم باشد بخشی از تجهیزات به لحاظ سرعت عمل در خارج از کشور ساخته شد ولی قدر مسلم این است که فناوری بازسازی پروژه های آسیب دیده در جنگ در داخل وجود دارد
ظرفیت های تامین مالی داخلی و خارجی در بازسازی بنگاه ها:
بیشترین ظرفیت استفاده در تامین مالی بازسازی مربوط به منابع مردم و بخش خصوصی است و کمترین ظرفیت در تامین مالی بازسازی مربوط به منابع دولتی است . بدترین روش،برای تامین مالی بازسازی استفاده از منابع بانک مرکزی است و بهترین روش استفاده از منابع جذب سرمایه خارجی است
